گفتگو با علی دهباشی، مدیر مسئول و سردبیر مجله بخارا


گفتگو با علی دهباشی، مدیر مسئول و سردبیر مجله بخارا

 اینجا دفتر بخارا است، یادگارهایی از افغانستان و تاجیکستان. تصاویر شاعران افعانستانی و تاجیک بر در و دیوار است. هزارتویی عجیبْ شلوغ، پُرِ کتاب و مجله و عکس آدم‌هایِ ادبیِ معروف. همین شلوغی، بهانة پرسیدن اولین سؤال می‌شود و گفت‌وگوی ما شکل می‌گیرد…

 

■ در این شلوغی چیزی گم نمی‌شود؟!

(با خنده) نه، اما شاید فقط خودم از آن سر در می‌آورم. چون در واقع کار چندین نفر روی میز انجام می‌شود و بنابراین در این بی‌نظمی یک نظم درونی وجود دارد که حتی اگر چشم‌هایم را هم ببندم می‌توانم تشخیص بدهم هر چیزی کجا است.

 

 

■ هیچ وقت تلاش نکرده‌اید یک نظم ظاهری به اینجا بدهید؟

ایجاد این نظم مستلزم داشتن حداقل ۵-۶ نفر کادر ورزیده است و فعلاً امکان مالی برای این‌که این تعداد افراد وارد را در اختیار داشته باشم، وجود ندارد. این هم سیستم خاصی است که به قول آقای محمد قائد، برای ادارة مجله «ابداع» کرده‌ام. به هر حال دشوار است، ولی فعلاً چاره‌ای نیست. چه می‌شود کرد؟

 

 

■ حجم کارهایتان هم به تبعِ آن باید زیاد باشد.

جز اینجا، من دو جای دیگر کار می‌کنم تا چرخ زندگی و مجله را بچرخانم. کم می‌خوابم و این کم‌خوابی‌ عادت سالیان است. نزدیک ۳۰ سال است که ۵ صبح کارم را شروع می‌کنم و تا دیروقت شب ادامه می‌دهم؛ حتی با این‌که ناخوشی (آسم) ــ که فصل‌های سرد سال شدیدتر هم می‌شود ــ گاهی اوقات واقعاً می‌رود که مرا از پا درآورد. به هر حال این عادتی است که به تدریج شکل گرفته و سوخت‌وساز بدنم هم با آن تنظیم شده است. جریان پاوولف یادتان هست …

 

 

■ اما این همه انرژی را از کجا می‌آورید؟

وقت تنگ است، عمر ما کوتاه. همیشه این مسئله برای من به صورت یک هشدار بوده که فرصتِ خیلی کمی داریم و کارِ نکرده زیاد. بنابراین همیشه در این فکر بوده‌ام که باید هر چه زودتر کارهایی کرد. ما در جایی زندگی می‌کنیم که هیچگاه امید به فردا و فرداها متصور نبوده ولی باید در عین حال که برای فرداها کار می‌کردیم. در این تناقض یا پارادوکس زندگی کرده و پیش می‌رویم.

 

 

■ این احساس را من هم دارم، خیلی‌های دیگر هم دارند. اما باعث نشده این همه وقت و انرژی روی کارهای نکرده‌مان بگذاریم. این احساس فقط می‌تواند یک انگیزه باشد، اما حتماً محرک قوی‌تری هم در کار هست.

در واقع، من همواره خواسته‌ام با این کار کردن به زندگی‌ام یک جورهایی معنا بدهم. هر کدامِ ما به شکلی به زندگی‌مان معنا می‌دهیم. من هم برای گریزِ از خیلی چیزهای دیگر، که ممکن است وضعیت روحی‌-روانی خاصی را برایم پیش بیاورد… (مکث می‌کند) شاید برای گریز از آنها است که این حجمِ کار را به دوش می‌کشم، طوری که از شدت کار می‌افتم نه از شدت افسردگی. دوستان محبت دارند و اسم‌گذاری می‌کنند و با حسن ظن هم این کار را می‌کنند.

 

 

■ اجازه بدهید برویم به سال‌های دورتر، زمانی که علی دهباشی به روزنامه‌نگاری علاقه‌مند شد. از همان اولِ اول برایمان تعریف کنید.

خُب، از نوجوانی مجله‌خوان بودم. پیک دانش‌آموز را می‌خواندم. بعداً رفتم سراغ کیهان بچه‌ها، دختران و پسران و… خلاصه همین‌طور با این مجلات بزرگ شدم. در سال‌های بعد، خوانندة جدّی رودکی، سخن و بعدتر یغما، و بعد نگین و… شدم. یادم هست که صبح خیلی زود می‌رفتم جلوی دکه ببینم رودکی آمده، یغما آمده… و خلاصه از شدت علاقة به این نوع کار، افتادم آن سوی ماجرا. و خُب، در دبیرستان هم روزنامه دیواری درست می‌کردیم. روزنامه‌های دیواریِ من گاهی ماه‌ها به دیوار می‌ماند، بس که خواننده داشت. علتش این بود که از مطالعة بیش از حد این نشریات، یاد گرفته بودم چطور می‌شود مطالب متنوعی را برای خواننده تنظیم و ایجاد جذابیت کرد.

 

 

■ همه مطالب آن روزنامه‌ دیواری‌ها را خودتان می‌نوشتید؟

بیشترش را خودم می‌نوشتم و بقیه را هم از جاهای دیگر انتخاب می‌کردم. بنابراین از همان اول به این اصل که در مطالب یک مجله «تنوع» باید وجود داشته باشد، اعتقاد داشتم.

 

 

■ داشتید از نحوة ورودتان به عالم روزنامه‌نگاری می‌گفتید.

این گذشت، تا سال‌های بعد که به عنوان مصحّح (غلط‌گیر) در خیلی از نشریات کار می‌کردم. در جریان انقلاب، هفته‌نامه جنبش را که علی‌اصغر حاج‌سیدجوادی و اسلام کاظمیه منتشر می‌کردند، دورة مخفی‌اش را با آنها کار کردم. بعد مجلة آرش بود، بعد چراغ، بعد آدینه، بعد دنیای سخن و بعد کلک که با آنها همکاری می‌کردم، و بعد از آن چند دوره سردبیری مجله‌های مختلف را به عهده داشتم. اول طاووس بود و بعد کلک که ۹۴ شماره با سردبیری من منتشر شد. هفت سال طول کشید. بعد چند نشریة دیگر که آخرینش سمرقند بود که ۱۰ شمارة آن را سردبیری کردم. بخارا هم مجله‌ای است که از شهریور ۱۳۷۷ مدیر و سردبیرش هستم. ۵۶ شماره‌اش درآمده که این هم ۹ سال طول کشید. یک دوره کوتاه هم معاون سردبیر روزنامة اطلاعات بودم و از این کارهای این شکلی هم زیاد پیش آمده که الان حضور ذهن ندارم. به هر حال نزدیک ۳۰ سال است که به‌طور مستمر مشغول به این کارم.

 

 

■ اولین مطلبی را که از شما چاپ شد خاطرتان هست؟

(فکر می‌کند) اگر اشتباه نکنم در مجلة شکار و طبیعت بود در اهمیت درخت…

 

 

■ چه سالی؟

کلاس چهارم دبستان بودم. راجع به درخت چیزهایی می‌خواندم و اینها را جمع‌آوری کردم به صورت یک مقاله، که با این شعر سیاوش کسرایی که دایی‌ام می‌خواند شروع می‌شد: «تو قامت بلند تمنایی ای درخت…» یک روز با مادرم رفتیم دفتر مجله. آنها باور نمی‌کردند که من نویسنده‌اش باشم. شناسنامه نشان دادیم. و بعد به من بابت آن مقاله جایزه دادند. به هر حال این‌طور شروع شد و ادامه پیدا کرد با مقالات بعدی که در روزنامة خاک و خون ادامه یافت.

 

 

■ چاپ آن مقاله حتماً انگیزه‌ای قوی بود برای ادامه کار.

بله، خیلی. به‌خصوص مادرم خیلی تحت تأثیر قرار گرفت. شاید باور نمی‌کرد. هرگز نگفت ولی بعد از اینکه از دفتر مجله بیرون آمدیم رفتارش با من عوض شد.

 

■ فکر می‌کنید اگر آن مقاله چاپ نمی‌شد، با توجه به روحیاتتان در آن زمان، آیا باز هم انگیزه ‌داشتید برای مقاله نوشتن و فرستادن برای مجلات؟

(مطمئن و بی‌درنگ) بله! نوشتن برای من همیشه جالب بوده است. از همان روزها شروع کردم به‌نوعی خیلی ابتدایی «یادداشت روزانه» نوشتن. نمی‌دانستم که دارم یادداشت روزانه می‌نویسم، بعدها فهمیدم که به این نوشته‌ها می‌گویند یادداشت روزانه و از این قبیل …

 

■ شما آموزش آکادمیک روزنامه‌نگاری هم دیده‌اید یا بیشترش تجربی بوده؟

تجربی بود، و بعد یک دوره (حوالی سال‌های پایانی دهة پنجاه) با آدم‌های برجسته‌ای کار کردم، و این کار کردن بسیار اثر داشت روی من و بعد یک دوره هم خیلی جدی خب درس این کار را خواندم.

 

■ بیاییم سراغ بخارا. چه شد که این اسم را برای مجله انتخاب کردید؟

(با شوری خاص می‌‌گوید) بخارا شهری بود که من را عمیقاً تحت تأثیر قرار داد. من شهرهای زیادی، شهرهای مهمی را در دنیا دیده‌ام، اما هیچ کدام مثل بخارا من را تکان نداد. در بخارا هنوز آن شهر کُهنه وجود دارد. شهری که وقتی من در کوچه‌هایش راه می‌رفتم، فکر می‌کردم که رودکی، بیهقی، حافظ و بسیاری از بزرگان فرهنگ ایران در همین کوچه‌ها راه رفته‌اند… شهری بود که من صدای تاریخ ایران، صدای ادبیات و فرهنگ سرزمینم را در آن شنیدم. شهری بود که فکر می‌کردم آن بخش گمشدة تاریخ بیهقی را می‌شود در آنجا و در خانه‌هایش پیدا کرد… وقتی که صحبت از نام‌گذاری [برای مجله] شد، اول اسم «رواق» را در نظر گرفتم که چون مجله‌ای به این نام قبلاً وجود داشت، بخارا را دوست دیرینم شفق سعد پیشنهاد کرد، انگار از درون من خبر داشت. حتماً بروید بخارا را ببینید، آن‌وقت شاید بیشتر متوجه نام‌گذاری من شوید.

 

 

■ بعضی از عکس‌هایی که از شهر بخارا در پشت جلد بخارا چاپ می‌کنید، کار خودتان است. همین‌طور تعداد زیادی از عکس‌های شخصیت‌های ادبی و فرهنگی در داخل مجله. آیا عکاسی را هم جدی دنبال کرده‌اید؟

از همان سال‌های قدیم، علاقه داشتم به بریدن عکس‌ها از روزنامه‌ها و مجلات و چسباندن آنها در دفتری که به همین منظور تهیه کرده بودم. توجه به عکس نویسنده‌ها هم برایم جالب بود. این علاقه بعدها گسترش پیدا کرد و شروع کردم به عکاسی. اولین دوربین عکاسی هدیه بهرام صادقی بود که ماجرایش مفصل است. بعد از اینکه صاحب دوربین شدم شروع کردم. (با خنده) البته پا در کفش عکاس‌ها کرده‌ام، ولی به علت تجربة سالیان، به تدریج یک چیزهایی را در این زمینه آموخته‌ام. و در حال حاضر عضو انجمن عکاسان کانادا، همچنین عضو انجمن صنفی عکاسان مطبوعات هستم. یعنی کارهایم را دیدند و خیلی تشویقم کردند.

 

■ می‌شود گفت به هر کاری که یک جورهایی به نشریه و روزنامه و کتاب ربط دارد، علاقه‌مندید و دوست دارید در حد یک ناخنک هم شده، تجربه‌شان کنید.

بله، مثلاً صفحه‌آرایی مجله یکی از آنها است. گزارش نوشتن، نوار پیاده کردن، غلط‌گیری، چاپخانه و صحافی رفتن و… خلاصه تمام مراحل گوناگون چاپ یک مجله از تهیه مطلب تا انتهای کار را مجبور بوده‌ام که انجام بدهم و هنوز علیرغم دشواری‌هایش باید ادامه دهم. سخت است ولی چه می‌شود کرد.

 

■ فقط اجبار که نبوده. حتماً دوست هم داشته‌اید!

یک سری کارها را بله، اما مثلاً رفتن به چاپخانه الان برای من خیلی دشوار است. گرد کاغذ و بوی مرکب من را اذیت می‌کند. ولی مجبورم بروم چون این مجله ناظر چاپ ندارد. شاید تنها مجله‌ای باشد که ناظر چاپ ندارد و به علت شرایط اقتصادی که در مجله هست، مجبورم خودم این کار را انجام بدهم.

 

 

■ در مجله‌هایی که شما در طول این سال‌ها سمتی داشته‌اید، همیشه اسم آدم‌هایی روی جلد و پای مقالات بوده که هر کدام از آنها یکی از ستو‌ن‌های فرهنگ و ادب این مملکت هستند. چطور این همه مدت توانسته‌اید اعتماد آنها را حفظ کنید که هر جا رفته‌اید این نام‌ها را هم با خودتان برده‌اید؟

اولاً اگر این مجلات (مثل طاووس، آرش، کلک، سمرقند، بخارا و…) اعتباری داشته و دارند ــ فروتنی نیست ــ به واسطة نویسندگانشان بوده است. من هیچ وقت دچار توهم نمی‌شوم. چند وقت پیش هم در سخنرانی مراسم سالگرد یکی از نشریات گفتم که ما در ایران هنوز کار سردبیری نمی‌کنیم. در واقع، این «اعتباری» است که من از «اعتماد» این نویسندگان دارم. اما چگونه شده که این بزرگانِ عرصه‌های مختلف گاهی به تنها نشریه‌ای که مطلب می‌دهند همین بخارا است، علتش را در دو چیز می‌دانم. یکی این‌که شأن آنها و منزلت علمی و فرهنگی‌شان را حفظ کرده‌ام؛ مطلب آنها را هرگز کنار یک مطلب ضعیف نگذاشته‌ام. دوم این‌که بخارا شاید تنها نشریه‌ای باشد که آن را از کتابخانة خوزه مارتی در هاوانا (کوبا) گرفته تا نزویل (استرالیا)، از بلندی‌های پامیر در بدخشان، تا قلب چین، جمهوری‌های شوروی سابق و… می‌فرستم. بخارا را به هر جای جهان که مخاطب داشته باشد می‌فرستم. یک بار دکتر محمدجعفر محجوب گفت: «من مقاله‌ای که به تو می‌دهم و در تهران چاپ می‌شود، حداقل ۲۰ نفر در آمریکا به من زنگ می‌زنند و راجع به آن صحبت می‌کنند. اما یک مقاله می‌دهم به نشریة فارسی‌زبانی که در آمریکا چاپ می‌شود، یک نفر هم زنگ نمی‌زند!» برای کسانی که در عرصة فرهنگ ایران، زیر آسمانِ جهان، باید این مقالات را بخوانند، مجله را هر طور شده ــ پست زمینی، هوایی، با مسافر،… ــ به دستشان می‌رسانم. بازتاب این کار، ایجاد یک نوع ارتباط فرهنگی است. جز این، نقد به معنای رایجِ فعلی را هیچ وقت در بخارا چاپ نمی کنیم. باور من این است که یک مجله، کتاب یا مقا��ه، یا آن‌قدر بد است که باید به‌کل رهایش کرد، یا حتماً محاسن و معایبش در کنار هم گفته شود. نقد یک‌سویه هیچ‌گاه چاپ نکرده‌ام. هیچ‌گاه گرایش‌های تعصب‌آمیز را وارد مجله نکرده‌ام و تا جایی که شده، از آن پرهیز کرده‌ام. این هم به‌خودی خود محبوبیتی را برای مجله ایجاد کرده است.

 

 

■ بخارا، شاید به خاطر ظاهرش، به خاطر حجمش، به خاطر قیمتش و به خاطر نام‌های بزرگی که برای آن می‌نویسند، طوری جا افتاده که مجله‌ای است برای اُدبای روشن‌فکر و کسانی که در حدو اندازه‌های نویسندگان آن هستند. و این شاید مخاطبان معمولی‌تر را برای خرید آن دچار تردید کند. راجع به این موضوع چه نظری دارید؟

من نمی‌دانم این تصور از کجا پیدا شده. ما مدرن‌ترین مباحث ادبی جهان را در بخارا و مجلات پیش از آن مطرح کرده‌ایم. ما اولین ویژه‌نامة رُمان نو را در کلک منتشر کردیم. در بخارا هم شما می‌بینید که ویژه‌نامه‌هایی برای سلین، گونتر گراس، هانتکه، وولف، اکو و… درآورده‌ایم که هیچ نشریه آوانگارد (که شهرت آوانگارد بودن دارد) این کارها را نکرده است. منتها نوع پرداختن ما به این مباحث خیلی جدی است و عمیق؛ بنابراین احتیاج دارد که خوانندگان یک مقدار تلاش بیشتری بکنند.

 

 

■ این قضیه چقدر ربط دارد به آسان‌گیری ذائقة مخاطبان امروز؟ مخاطبی که همه چیز را مثل Fast Food سریع و راحت‌الحلقوم می‌خواهد، آن هم در دنیای مملو از اطلاعات امروز و این همه نشریه‌ای که آسان‌گیری را ترویج می‌کنند. (رسانه‌های صوتی و تصویری هم که جای خود را دارند!)

متأسفانه این «تنبلی ذهن» امر رایجی شده و به‌خصوص بر جوانان ما حاکم شده است. حاضر نیستند مطالب عمیق و جدی را دنبال کنند. و این وظیفه مطبوعات است که کمک کنند تا این روند عوض شود. برای همین ما در شماره‌های ویژه‌نامه‌هایمان در بخارا، سعی کردیم در سطح بالاتری بحث کنیم و سطح مطالب را هم هر شماره سنگین‌تر می‌کنیم. این شاید باعث شود بسیاری از مخاطبانمان را از دست بدهیم، ولی در عوض کارهای ماندگارتری انجام می‌دهیم. خواننده‌ها هم باید عادت کنند به مطالبِ سخت‌تر را خواندن.

 

 

■ جز محتوا، از ظاهر مجله هم راضی هستید؟

با توجه به امکانات، بله. ولی خیلی فکرهای زیادی دارم. الان که با شما صحبت می‌کنم طرح سه فصل‌نامه بسیار جدی در دستم است که به‌زودی خبرش را خواهم داد.

 

■ من یک میز نور در این سالن می‌بینم. شما هنوز صفحه‌ها را دستی می‌بندید؟

بله. مطالب با زرنگار تایپ می‌شوند و بعد از پرینت و غلط‌گیری نهایی، عکس‌ها و شماره صفحه‌ها را می‌چسبانیم. این کار هم بسیار سخت و زمان‌بر است، به‌ویژه برای ما که حجم صفحاتمان بسیار زیاد است ولی نمی‌دانید که چه لذتی دارد.

 

■ با این حجمِ بالای صفحاتِ هر شماره، مطلب کم نمی‌آورید؟

(به یکی از قفسه‌ها اشاره می‌کند) آن کلاسورهایی که در نایلون می‌بینید، ۵ هزار صفحه مطلب آمادة چاپ است. یعنی اگر کسی پیدا شود و به ما امکانات بدهد، می‌توانیم هر هفته یک بخارای ۴۰۰ صفحه‌ای منتشر کنیم. بخارا تنها نشریه‌ای است در ایران که چنین بانک مطلبی را دارد، همه‌اش هم مطالبِ درجه یک از نویسندگان تراز اول.

 

 

■ بخارا چقدر تیراژ دارد؟

تیراژ بخارا ۵ هزار نسخه است و این همان خوانندة جدی کتاب است که از ۳۰ سال پیش تا حالا هیچ تغییری عمده‌ای نکرده! آخرین تیراژ مجلة سخن هم ۵ هزار نسخه بود. اگر فرض کنیم هزار تا از این تعداد را دو نفر می‌خوانند می‌شود گفت هفت، هشت هزار نفر خواننده داریم.

 

■ مشترک ثابت و افتخاری چقدر دارید؟

(می‌خندد) افتخاری که زیاد داریم، ثابت هم متغیر است.

 

 

■ در بعضی از شماره‌های بخارا می‌بینم که اطلاعیه زده‌اید و از مشترکان خواسته‌اید حق اشتراک‌هایشان را بپردازند. این‌قدر بدقولند؟!

هیچ وقت در این سرزمین اشتراک مجلات جدی گرفته نشده است… علتش هم این است که هیچ وقت نشریات در ایران پایدار نبوده‌اند. بنابراین مفهوم اشتراک و آبونمان به آن صورت که در غرب مطرح است، در ایران مطلقاً مطرح نیست. عدم پایداری و عدم تداوم انتشار باعث شده که هیچ کس این قضیه را جدی نگیرد.

 

 

■ آقای دهباشی! برای بخارای بعد از خودتان فکری کرده‌اید؟

امیدوارم شهاب (پسرم) بتواند این راه را با روحیة جوان‌تر و با ذائقة معاصرتر ادامه بدهد.

 

■ تا حالا فکر کرده‌اید که اگر روزنامه‌نگار نبودید، چه‌کاره می‌شدید؟

بی‌تردید در صحافی کار می‌کردم. صحافی بلدم و عشق می‌ورزم به این کار. بهترین لحظاتم، لحظاتی است که می‌روم صحافی و تکْ‌جلد‌سازی کار می‌کنم. هفته‌ای یکی دو ساعت از وقتم را می‌گذارم روی این کار. روزنامه‌نگار اگر نبودم، یا صحاف می‌شدم یا … بله. فقط صحاف می‌شدم. از کتاب و نشریه محال است بتوانم دل بکنم و دور باشم.

 

■ می‌خواهم یک خاطرة بد برایم تعریف کنید و بعد بهترین خاطره‌تان را از دوران کاری‌تان.

 

(مکث می‌کند) خاطرة بدم مربوط می‌شود به شماره ۹۵ کلک. داشتم کارهایش را انجام می‌دادم که خبر رسید مدیرمسئول مرا از سردبیری خلع کرده است. بهترین خاطره‌ام هم باز برمی‌گردد به کلک. به شمارة اول آن که ۱۵ اسفند ۱۳۶۸ منتشر کردم، با تنها اندوختة خودم، در ۱۶۰ صفحه و خودم بردم در کتابفروشی‌ها توزیع کردم. اولین بار بود که همة کارهای یک مجله را خودم و با سلیقة خودم انجام می‌دادم و لذتی سرشار داشت انتشار آن شماره.

 

 

■ شما روزنامه‌نگار موفقی هستید و حتماً این موفقیت رازی دارد. رازتان را به ما هم می‌گویید؟

 

صمیمانه بگویم، اصلاً فکر نمی‌کنم که آدم موفقی هستم. به هر حال، لطف دوستان، ندیده گرفتن معایب من و اندکی همت و پشتکار، شاید باعث شده که این‌طور به نظر برسد. اما اصلاً موفقیت این نیست. من راه خیلی طولانی‌ای در پیش دارم تا بتوانم بگویم موفق بوده‌ام. در مقابلِ آدم‌های بزرگی که شرح حالشان را خوانده‌ام و آنها را می‌ستایم، من کسی نیستم و فاصله‌ام با آنها بسیار زیاد است. تصور می‌کنم روزی‌که بتوانم به آنچه نکرده‌ام تحقق ببخشم، شاید احساس موفقیت به‌دست آید. ولی بدون فروتنی بگویم که هنوز تصور می‌کنم راه درازی در پیش است تا احساس موفقیت به‌دست آید.

 

■ برای روزنامه‌نگارهای نسل ما چه توصیه‌ای دارید؟

(بی‌درنگ و محکم می‌گوید) سخت بگیرند! خیلی همه چیز را سهل و ساده گرفته‌اند. ما دچار یک نوع کاهش در همه سطوح شده‌ایم.

 

■ بیشتر توضیح می‌دهید؟

من فکر می‌کنم [روزنامه‌نگارهای جوان ما] کم می‌خوانند و کم می‌نویسند. هر چیزی را هم که می‌نویسند، چاپ می‌کنند. تا آنجا که می‌توانند باید بخوانند و برای این کار وقت بگذارند. مسئلة دیگر، فارسی‌نویسیِ این نسل است که بسیار نگران‌کننده به نظر می‌رسد. فارسی‌ای که آنها می‌نویسند دیگر قابل خواندن نیست. یک فارسی‌نویسیِ من‌درآوردی است که به‌کل با آنچه که به عنوان نثر فارسی شناخته شده، بیگانه است.

 

 

■ دوم خرداد ۷۶ و سال‌های بعد از آن یک تکان اساسی به روزنامه‌نگاری ایران داد. روزنامه‌ها و به‌ویژه به مطالب سیاسی آنها اقبالی تازه و شاید بی‌سابقه در میان مردم یافت. سیاسی‌نویس‌ها هم به تبع آن شهرتی بیش از سایرین یافتند. گرچه الان کم‌وبیش به وضعیت متعادل‌تری رسیده‌ایم، اما آیا به نظر شما مجموعة این قضایا باعث نشده روزنامه‌نگاری و روزنامه‌نگاران ما زیادی سیاست‌زده شوند؟

ما در عرصة روزنامه‌نگاری، در بخش ادبیات سیاسی پیشرفت کرده‌ایم و این قابل کتمان نیست. ولی از جهت عمق مسئله، نه. در این زمینه دچار کاهش شده‌ایم و جاذبه‌های ادبیات سیاسی در کار روزنامه‌نگاری هاله‌ای را ایجاد کرده که ما در آن احساس خوشی می‌کنیم. در صورتی که این‌طور نیست و هنوز خیلی باید کار کنیم.

 

■ …و آخرین سؤال، بزرگ‌ترین آرزوی علی دهباشی در زندگی‌اش چیست؟

این‌که به اندازة دانشگاه تهران کاغذ کاهی داشته باشم. (می‌خندد) به اندازة پارک لاله، به اندازة پارک شهر،… یک حجمِ زیادِ کاغذ. عُقدة کاغذ دارم و این آرزوی من در این عُقده مستتر است. چون همیشه کابوسِ کاغذ داشته‌ام و فکر می‌کنم اگر حجم وسیعی کاغذ داشته‌ باشم، به آرامش می‌رسم. تنها چیزی که از دنیا می‌خواهم همین است؛ کاغذ، آن‌قدر که بتوانم بخارا را هفتگی درآورم.

 

 

■ قضیه شب‌های بخارا چیست خیلی سروصدا کرده؟

 

حقیقتش ماجرا برمی‌گردد به «شب‌های نویسندگان و شاعران» در سال ۵۶ که من هم در کنار دیگر دست‌اندرکاران نقش کوچکی داشتم. و بعد شب‌های چهارشنبه بود که دو سالی ادامه داشت و عدة زیادی شرکت می‌کردند.

 

 

■ در سال‌های اخیر چه شب‌هایی را برگزار کردید؟

شب رابیند رانات تاگور، شاعر هندی بود که دکتر مجتبایی و پاشایی سخنرانی کردند. شب لویی فردینان سلین بود که مهدی سحابی نطق جالبی تحت عنوان «ای کاش سلین ایرانی بود» انجام داد و بعد «شب گونترگراس» و «شب اومبرتو اکو» بو که خود اکو برایم پیام داد و همان شب خواندیم. «شب ماندشتام» شاعر روس را برگزار کردیم که حورا یاوری حرف‌های بسیار مهمی زد و چندین شب به نویسندگان ایرانی اختصاص دادیم. «شب رضا سیدحسینی» که به‌مناسبت هشتاد سالگی‌اش بود. «شب سیدمحمدعلی جمالزاده» و بعد صد و بیستمین سال تولد ملک‌الشعرای بهار را در «شب بهار» جشن گرفتیم و هفتة قبل هم «شب ویرجینیا وولف» را برگزار کردیم و «شب‌های اورهان پاموک، سوزان سانتاگ، محمود درویش، هانا آرنت و شب ادبیات عرب» هم در راه است و می‌بینید که فقط آن جوان نبود که در کشتی …

 

 

■ ��نیدم مسؤولیت نشریه جدیدی را هم به‌عهده گرفته‌اید؟

 

(با خنده). بیکار نمی‌شود نشست. یک سالی است به‌قول بچه‌های امروزی رویش کار می‌کنم. امیدوارم به‌سرانجامی برسد. هیأت مشاورانی متخصص و صاحب‌نام دارد. نشریه موضوعی است. ویراستار مستقل دارد. در آینده نه چندان دور اعلام موجودیت خواهیم کرد با اعلام برنامه‌های دو ساله، یعنی موضوعات دو سال را در معرض علاقه‌مندان قرار خواهیم داد.

 

 


علی دهباشی (علی‌اکبرجعفر دهباشی) متولد ۱۳۳۷، دارای شماره شناسنامه ۱۳ صادره از تهران. دوران ابتدایی را در دبستان بامشاد و دوره دبیرستان را تا چهارم ریاضی در دبیرستان‌های دکتر خانعلی و فردوسی گذراند. از سال آخر دبستان کار در چاپخانه را آغاز کرد و به‌عنوان مصحح نمونه‌های چاپی چندین انتشاراتی در چاپخانه «مسعود سعد» کار می‌کرد.

از همان سال‌ها زیر نظر اساتیدی همچون: سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، سیدمحمدعلی شهرستانی، دکتر قمر آریان، دکتر مهرداد بهار، دکتر غلامحسین یوسفی و دکتر عبدالحسین زرین‌کوب با مبانی فرهنگ، تاریخ و ادبیات ایران آشنا شد. در دوران نوجوانی از اعضای فعال کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به‌شمار می‌رفت و چندین روزنامه دیواری که ماه‌ها مورد بازدید و مطالعه علاقمندان قرار گرفت تنظیم و اجرا کرد.

علی دهباشی با ماهنامه‌ها و نشریات ادبی، فرهنگی و هنری همچون آرش، برج، چراغ، دنیای سخن و آدینه و دفتر هنر همکاری مستمر داشته است.

از سال ۱۳۶۹ به مدت هفت سال سردبیر ماهنامة کِلک بود. ماهنامة کِلک از نشریات معتبر در زمینة فرهنگ، ادبیات و ایرانشناسی به‌شمار می‌رود که مورد مراجعه استادان دانشگاه‌های ایران و ایرانشناسان جهان است.

 

ماهنامه کِلک ۹۴ شمارة منتشرشد که متجاوز از بیست هزار صفحه مطلب را دربرمی‌گیرد. استادانی همچون شفیعی کدکنی، دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، دکتر احمد مهدوی دامغانی، دکتر سعید حمیدیان، دکتر جلال خالقی‌مطلق، دکتر علی رواقی، فریدون مشیری، دکتر قمر آریان، سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، ژاله آموزگار، دکتر عزت‌الله فولادوند و … از همکاران و نویسندگان مجلة کِلک بودند.

 

علی دهباشی از شهریور ۱۳۷۷ تاکنون سردبیر مجلة بخارا را برعهده دارد که تاکنون هفتاد و یک  شماره از آن مجله منتشر شده است. این مجله نیز همچون کلک در زمینه فرهنگ، ادبیات و ایرانشناسی مقالاتی منتشر می‌شود. دهباشی در بخارا ویژه‌نامه‌هایی دربارة نویسندگان بزرگ جهان منتشر کرده است که می‌توان از ویژه‌نامه‌های رابیندرانات تاگور، گونترگراس، اوسیپ ماندلشتام، پتر هانتکه، امبرتو اکو، هانا آرنت و ویرجینیا وولف نام برد. وی همچنین یکسال سردبیر فصلنامة هنری طاووس بوده است.

 

علی دهباشی همچنین شب‌هایی را با عنوان «شب‌های بخارا» برگزار کرده است که از جمله  «جشن هشتاد سالگی رضا سیدحسینی»، «جشن پنجاهمین سال فعالیت‌های هنری کامبیز درم‌بخش»، «جشن صد و بیست سالگی تولد ملک‌الشعرای بهار»، «جشن هشتاد سالگی باستانی پاریزی» و … را در این شب‌ها برگزار کرده است. این برنامه ها در شصت و پنجمین شب متوقف شد. و چند ماه بعد به صورت « عصر پنجشنبه ها در بخارا» ادامه یافت که با حضور نویسندگان و هنرمندانی همچون : ژاله آموزگار، پری زنگنه، محمود دولت آبادی، حسن کامشاد، گلی ترقی، انورخامه ای ، میشل کویی پرس، مازیار بهروز، شهریار عدل، علی محمد افغانی و … تا زمانی که دفتر بخارا منحل نشده بود ادامه داشت.

امور انتشار کتاب از دیگر زمینه‌های فعالیت دهباشی که در این زمینه چند سالی است مدیریت انتشارت شهاب را به‌عهده دارد و تاکنون چهل و پنج جلد کتاب در زمینه فرهنگ و ادب فارسی و جهان منتشر کرده است.

 

 

علی دهباشی علاوه بر اینها سه سال ویراستار فصلنامه فرهنگستان علوم بود و در حال حاضر ویراستار انتخاب شده هیأت امناء چاپ آثار سیدمحمدعلی جمالزاده است.

در سال‌های اخیر با مجله «نقد و بررسی کتاب تهران» همکاری داشت. همچنین از فروردین ۱۳۸۲ تا مهر ماه ۱۳۸۴ سردبیر فصلنامه «سمرقند» بود که ده شمارة از این مجله را منتشر کرد. و اکنون علاوه بر بخارا « سردبیر فصلنامه سیمیا» نیز هست که تا کنون در این نشریه ویژه نامه هایی برای « ماکس فریش» ، « بهرام بیضایی» ، « فردریش دورنمات» و « سوزان سانتاگ» را منتشر کرده است.

 

 

فهرست چاپ کرده‌های علی دهباشی

-سفرنامة مظفرالدین‌شاه به فرنگ، به کوشش علی دهباشی، چاپ اول، از انتشارات کتاب فرزان، تهران، ۱۳۶۱٫

-یادداشت‌های دکتر قاسم غنی (جلد اول: زندگی من) با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات آبان، تهران، ۱۳۶۱٫

-سرکوبگر جنگل (خاطرات ژنرال ماژور ـ دنسترویل)، ترجمة حسین انصاری، با مقدمة علی  دهباشی، چاپ دوم، از انتشارات فرزان، تهران، ۱۳۶۲،

-آثار العجم، محمدنصیر حسینی (فرصت‌الدوله شیرازی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات یساولی، تهران، ۱۳۶۲٫

-سفرنامة برادران شرلی، ترجمة آوانس، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲٫

-چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات به‌دید.

-چاپ سوم، انتشارات نگاه ۱۳۸۷٫

-سفرنامة شاردن (بخش اصفهان)، ترجمة حسین عریضی، با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۶۲

-سفرنامة حاج سیاح به فرنگ، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ناشر، تهران، ۱۳۶۳٫

-چاپ دوم، ۱۳۷۸، انتشارات سخن و شهاب ثاقب.

-چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت سخن و شهاب ثاقب.

-یادنامة جلال آل‌احمد (جلد اول)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پاسارگاد، تهران، ۱۳۶۴٫

-چاپ دوم، انتشارات به‌دید، ۱۳۷۸٫

-نامه‌های جلال آل‌احمد (جلد اول)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات پیک، تهران، ۱۳۶۴٫

-چاپ دوم، ۱۳۶۵، انتشارات بزرگمهر.

-چاپ سوم، ۱۳۷۹، انتشارت به‌دید.

-چاپ چهارم، نشر افست گرافیک، ۱۳۸۷٫

-نامه‌های کمال‌الملک، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بزرگمهر، تهران، ۱۳۶۶٫

-چاپ دوم، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸٫

-یادنامة کمال‌الملک، به‌کوشش داراب بهنام شباهنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات چکامه، تهران، ۱۳۶۴٫

-چاپ دوم، انتشارات به‌دید، تهران، ۱۳۷۹٫

-کتاب به‌نگار، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸٫

-حماسة فتحنامة نایبی، سرودة: منتخب‌السادات یغمائی، با مقدمه و تصحیح ملک‌المورخین سپهر، با اهتمام و توضیحات علی دهباشی. انتشارات اسپرک، تهران، ۱۳۶۸٫

-طغیان نایبیان در جریان انقلاب مشروطیت ایران، نوشتة محمدرضا خسروی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات به‌نگار، تهران، ۱۳۶۸٫

-خاطرات سیاسی ایرج اسکندری، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات علمی، تهران، ۱۳۶۸٫

-چاپ دوم، انتشارات علمی، ۱۳۶۸٫

-چاپ سوم، انتشارت علمی، ۱۳۷۹٫

-برگزیدة اشعار پروین اعتصامی، به انتخاب و مقدمه علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۶۹٫

-یادنامة پروین اعتصامی، گروآوردة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دنیای مادر، تهران، ۱۳۷۰٫

-فردوسی و شاهنامه، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات مدبر، تهران، ۱۳۷۰٫

-گُل رنج‌های کهن، نوشتة دکتر جلال خالقی مطلق، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر مرکز، تهران، ۱۳۷۲٫

-چاپ دوم، نشر ثالث ، ۱۳۸۸

-یادگارنامة استاد دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی و مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، تهران، ۱۳۷۶٫

-یادنامة ابوالحسن صبا، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ویدا، تهران، ۱۳۷۶٫

-در تاریکی هزاره‌ها، ایرج اسکندری، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۷۷٫

چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۰٫

چاپ سوم، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۵٫

-یاد سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۷۷٫

--رباعیات حکیم عمر خیام، با مقدمة علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات هنرسرای هنر گویا، تهران، ۱۳۷۷٫

چاپ دوم، انتشارات هنرسرای گویا، پاییز ۱۳۸۱٫

-یادنامة سهراب شهید ثالث، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

-یادنامة علامه محمد قزوینی، به‌کوشش علی دهباشی، (با مقدمة دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، چاپ اول، انتشارات کتاب و فرهنگ، تهران، ۱۳۷۸٫

-خاطرات اردشیر آوانسیان، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫

-آئینة عبرت (خاطرات دکترنصرالله سیف‌پور فاطمی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

-برگزیدة آثار سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

-به‌نرمی باران (جشن‌نامة فریدون مشیری)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫

-خاطرات پرنس ارفع، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

چاپ دوم، انتشارات سخن و شهاب، ۱۳۷۹٫

-قصه‌نویسی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

-خاطرات سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش ایرج افشار و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۷۸٫

-تلخ و شیرین، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-اندک آشنایی با حافظ، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-یکی بود و یک نبود، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-قصة ما به‌سر رسید، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-قلتشن دیوان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-تاریخ روابط روس و ایران، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫

-کشکول جمالی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫

-هزار بیشه، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫

-گنج شایگان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ سوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫

-خرنامه، (منطق‌الحمار) محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات کتاب پنجره، تهران، پاییز ۱۳۷۹٫

چاپ دوم، انتشارات کتاب پنجره، اسفند ۱۳۷۹٫

چاپ سوم، انتشارات کتاب پنجره، تیرماه ۱۳۸۱٫

چاپ چهارم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۲٫

چاپ پنجم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۳٫

چاپ ششم، انتشارات کتاب پنجره، ۱۳۸۷

-کارنامة زرین (یادنامة دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات دفتر پژوهش‌های فرهنگی، تهران، ۱۳۷۹٫

-خاطرات سیاسی دکتر فریدون کشاورز، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر آبی، تهران، ۱۳۷۹٫

-گفتگوها (مجموعة مصاحبه‌ها با شخصیت فرهنگی، هنری و ایران‌شناسان)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات صدای معاصر، تهران، ۱۳۷۹٫

-آسمان و ریسمان، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۷۹٫

-یاد صادق چوبک، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰٫

-زندگی سیاسی و اجتماعی مظفر‌ فیروز، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن و شهاب، تهران، ۱۳۸۰٫

-کهنه و نو، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫

-قصه‌های کوتاه برای بچه‌های ریش‌دار، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫

-یادهایی از گذشته (خاطرات دکتر غلامحسین فروتن)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫

-هفت کشور، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۰٫

-یاد صادق هدایت، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۰٫

-در راه بازگشت (یادنامه دکتر عبدالحسین زرین‌کوب)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر به‌دید، تهران، ۱۳۸۰٫

-یادنامة سیدابوالقاسم انجوی شیرازی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱٫

-خانة دایی یوسف (خاطرات اتابک فتح‌الله‌زاده)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات قطره، تهران، ۱۳۸۱٫

-سر و ته یک کرباس، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۱٫

-سخن‌های دیرینه (مجموعة مقالات دکترجلال خالقی مطلق)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۲٫

چاپ دوم، نشر افکار، ۱۳۸۶

چاپ سوم ، نشر افکار ، ۱۳۸۸

-یاد مادر در سروده‌های شاعران، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات بهار سبز، تهران، ۱۳۸۲٫

-قنبرعلی، سیدمحمدعلی جمالزاده، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲٫

-تحفه‌های آن جهانی (سیری در زندگی و آثار مولانا)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۲٫

چاپ دوم، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۴٫

-تاریخ شفاهی نشر ایران، به‌کوشش عبدالحسین آذرنگ و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲٫

-تاریخ شفاهی مطبوعات ایران، به‌کوشش سیرفرید قاسمی و علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات ققنوس، تهران، ۱۳۸۲٫

-زنی با دامنی از شعر (جشن‌نامه سیمین بهبهانی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۸۲٫

-اصفهان (آلبوم عکس هفت عکاس از اصفهان)، نویسندة متن: علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳٫

-می و مینا (سیری دز زندگی و آثار حکیم عمر خیام)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات گویا، تهران، ۱۳۸۳٫

-بر ساحل جزیرة سرگردانی (جشن‌نامة دکتر سیمین دانشور)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، انتشارات سخن، تهران، ۱۳۸۳٫

-یادنامة دکتر مهدی سمسار، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳٫

-کتابفروشی (یادنمای بابک افشار)، به خواستاری ایرج افشار (با همکاری عبدالحسین آذرنگ، علی دهباشی، سیدفرید قاسمی و نادر مطلبی کاشانی)، انتشارات شهاب ثاقب، تهران، ۱۳۸۳٫

-نقد و بررسی گلی ترقی، به‌کوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۳٫

-یاد بزرگ علوی، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر ثالث، تهران، ۱۳۸۴٫

-شناختنامة تقی مدرسی، به‌کوشش علی دهباشی و مهدی کریمی، چاپ اول، نشر قطره، تهران، ۱۳۸۴٫

-یاد یار مهربان (سیری در زندگی و سروده‌های رودکی)، به‌کوشش علی دهباشی، چاپ اول، نشر صدای معاصر، تهران، ۱۳۸۵٫

-یزد ( آلبوم عکسهای سعید محمودی از ناوه ) نویسنده متن : علی دهباشی، قطع رحلی، انتشارات گویا، تهران ۱۳۸۶٫

سیری در زندگی و آثار ایرج میرزا، به کوشش عل دهباشی، چاپ اول، نشر اختران، تهران ۱۳۸۷ .

ـ زندگی و اندیشه زرتشت ( سیری در زندگی و آموزه های زرتشت) به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر افکار، تهران، ۱۳۸۷٫

شاخه های شوق – ۲ جلد ( یادگارنامه بهاء الدین خرمشاهی) به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول ، نشر قطره، تهران ۱۳۸۷٫

- شناختنامه ویرجینیا وولف، به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول، انتشارات نگاه ، تهران ۱۳۸۸٫

-نوروزنامه ( نوروز، آئین­ها و جشن­ها) به کوشش علی دهباشی چاپ اول ، انتشارات افکار، تهران ۱۳۸۸

-شناختنامه تاگور به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر نیک، ۱۳۸۸

-شناختنامه ایتالوکالوینو به کوشش علی دهباشی ، چاپ اول ، نشر کتاب خورشید، ۱۳۸۹

-شناختنامه آنا آخماتووا به کوشش علی دهباشی، چاپ اول ، نشر نیک۱۳۸۹

 

زیرچاپ

خلسه یا خواب‌نامه، محمدحسن‌خان اعتمادالسلطنه، به‌کوشش علی دهباشی، نشر پنجره.

نامه‌های مجتبی مینوی (۲ جلدی)، انتشارات شهاب.

جشن‌نامة دکتر قمر آریان، انتشارات شهاب.

یاد غلامحسین ساعدی

مجموعه مقالات درباره سعدی

یادنامة بزرگ دکتر محمد مصدق

جشن‌نامة ابراهیم گلستان

صدای پای آب (یادنامة سهراب سپهری)

جشن‌نامة پیرنیا (با محمد گُلبن)

یادنامة پروانه و داریوش فروهر

کارنامة هفت سالة مجلة کِلک

یادنامۀ علی اکبر دهخدا

اقلیم حضور ( یادنامۀ شاهرخ مسکوب)

یادنامۀ دکتر فریدون آدمیت

کلمات کلیدی :
نظرات بییندگان :

بهترین مشاغل و خدمات شهر خود را ، در سایت نشونه پیدا کنید.

مشاهده سایت نشونه